Ռուդոլֆ Գոկլենիուս
Ռուդոլֆ Գոկլենիուս | |
---|---|
![]() | |
Ծնվել է | մարտի 1, 1547[1] կամ մարտի 1, 1547[2] |
Ծննդավայր | Քորբախ, Կասելի ադմինիստրատիվ օկրուգ, Հեսսեն, Գերմանիա[1] |
Մահացել է | հունիսի 8, 1628[3][4][2] (81 տարեկան) |
Մահվան վայր | Մարբուրգ, Գիսսեն, Հեսսեն, Գերմանիա[1] |
Քաղաքացիություն | Գերմանիա |
Կրթություն | Էրֆրուտի համալսարան |
Մասնագիտություն | բառարանագիր, լեզվաբան, փիլիսոփա և համալսարանի դասախոս |
Աշխատավայր | Մարբուրգի համալսարան և Վիտենբերգի համալսարան |
Երեխաներ | Rudolph Goclenius the Younger? |
![]() |
Ռուդոլֆ Գոկլենիուս (գերմ.՝ Rudolf Goclenius, մարտի 1, 1547[1] կամ մարտի 1, 1547[2], Քորբախ, Կասելի ադմինիստրատիվ օկրուգ, Հեսսեն, Գերմանիա[1] - հունիսի 8, 1628[3][4][2], Մարբուրգ, Գիսսեն, Հեսսեն, Գերմանիա[1]), հին բողոքական նեոսխոլաստիկայի ներկայացուցիչ, Ֆիլիպ Մելանխթոնի ուսմունքի հետևորդ։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծնվել է Կորբախում (ներկայումս՝ Վալդեկ Գրանկենբերգ, Հեսսեն)։ Նրա ավագ որդին՝ Ռուդոլֆ Գոկլինիուս Կրտսերը կամ պարզապես Ռուդոլֆ Գոկլենիուսը, Մարբուրգում եղել է պրոֆեսոր, ինչպես նաև նշանավոր մաթեմատիկոս։ Նա նաև աշխատել է ժանտախտի դեմ պայքարում։ Վերջինս հայտնիություն ձեռք բերեց այդ հիվանդության բուժմանն ուղղված զարմանահրաշ ծրագրով։ Ռուդոլֆ Գոկլենիուսը սովորել է Մարբուրգում, որտեղ 1601 թվականին ստացել է բժշկական գիտությունների, 1608 թվականին՝ ֆիզիկական գիտությունների, 1612 թվականին մաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի աստիճան։
Հայտնի է նրանով, որ 1590 թվականին առաջին անգամ հիշատակել է «հոգեբանություն» տերմինը, որն հետագայում (1594 թվականին) օգտագործել է իր աշակերտ Օտտո Կասմանը։
Ստեղծել է «Փիլիսոփայական բառարան» („Lexicon philosophicum, quo tanquam clave philisophiae fores aperiunter“. 1613), որտեղ առաջին անգամ տվել է «գոյաբանության» և «անտինոմիա» տերրմինների բացատրությունները։
Ստեղծագործություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Partitionum dialectarum libri duo․ 1595․
- Isagoge in Organum Aristotelis․ 1598․
- Phisiologia crepitus ventris․ 1607․
- De peste febrique pestilentialis causis․ 1607․
- Uranoscopia, chiroscopia, metoposcopia, ophtalmoscopia․ 1608․
- De magnetica curatione vulnerum․ 1608․
- Lexicon philosophicum graecum․ 1615․
- Synanthrosis magnetica․ 1617․
- Problemata logica, pars I 1589, pars II 1590, Pars I-V 1594․
- Partitio dialectica, Frankfurt 1595 ․
- Isagoge in peripateticorum et scholasticorum primam philosopiam, quae dici consuevit metaphysica, 1598․
- Institutionum logicarum de inventione liber unus, Marburg 1598 ․
- P. Rami Dialectica cum praeceptorum explicationibus, Oberursel 1600․
- Physicae completae speculum, Frankfurt 1604․
- Dilucidationes canonum philosophicorum, Lich 1604․
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Marco Lamanna, La nascita dell'ontologia nella metafisica di Rudolph Göckel (1547-1628), Hildesheim: Georg Olms, 2013.
- Krstic, K. “The Author of the Term “Psychology”. Classics in the History of Psychology. 1964.
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Deutsche Nationalbibliothek Record #119396181 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Педагоги и психологи мира (ռուս.) — 2012.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Marburger Professorenkatalog — 2016.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Internet Philosophy Ontology project
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Սուարեզի և Կանտի գոյաբանությանը նվիրված հետազոտությունների զարգացումներից ծնվեց գոյաբանությունը
- Այդ ամենը տեղի ունեցավ 1560-ից 1770 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում Արխիվացված 2012-12-05 archive.today
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռուդոլֆ Գոկլենիուս» հոդվածին։ |
|
- Մարտի 1 ծնունդներ
- 1547 ծնունդներ
- Գերմանիայում ծնվածներ
- Հունիսի 8 մահեր
- 1628 մահեր
- Գերմանիայում մահացածներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- 16-րդ դարի փիլիսոփաներ
- 17-րդ դարի փիլիսոփաներ
- Գերմանացի լեզվաբաններ
- Գերմանացի փիլիսոփաներ
- Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
- Գերմանացի աստվածաբաններ
- Գերմանացի հումանիստներ
- Գերմանացի գիտնականներ